NASA, Güneş sistemi içindeki en tartışmalı gök cisimlerinden biri olan Plüton için önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. NASA’nın yeni yöneticisi Jared Isaacman, Plüton’un gezegen unvanını geri kazanması için harekete geçti. 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği tarafından “cüce gezegen” kategorisine alınan Plüton, bilim camiasında uzun süredir süren bir tartışmanın merkezinde yer alıyor. Isaacman’ın son açıklamaları, bu konunun yeniden ele alınacağına dair güçlü bir işaret olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası Astronomi Birliği, bir nesnenin gezegen statüsüne sahip olabilmesi için üç ana kriter belirlemiş durumdadır: Güneş etrafında dönecek, yeterli kütleye sahip olmalı ve yörüngesinde bulunan diğer cisimleri temizlemiş olmalıdır. Plüton, Kuiper Kuşağı’ndaki diğer cisimlerle paylaşmak zorunda olduğu yörüngesi nedeniyle bu üçüncü kriterden elenmişti. Ancak Plüton’un savunucuları, Dünya ve Jüpiter gibi büyük gezegenlerin de yörüngelerinde birçok asteroidle birlikte hareket ettiğini belirterek, bu kuralın tutarsız bir şekilde uygulandığını öne sürüyor.
Senato’daki bütçe görüşmeleri sırasında konuşan Isaacman, Plüton’un kaşifi Clyde Tombaugh ile olan bağa ve Plüton’un Amerika Birleşik Devletleri’ndeki özel konumuna dikkat çekti. 1930 yılında keşfedilen bu uzak gezegen, yalnızca bir Amerikalı tarafından keşfedilen tek gezegen olma özelliğini taşıyor. 2015 yılında New Horizons uzay aracının gönderdiği yüksek çözünürlüklü görüntüler, Plüton’un sadece donmuş bir kaya parçası olmadığını ortaya koymuştu. Devasa azot buzulları, yüksek dağlar ve yüzeyindeki tanınmış kalp şeklindeki oluşum, bu gezegenin ne denli karmaşık bir yapıya sahip olduğunu tüm dünyaya göstermişti.
Son kararı verme yetkisi hala Uluslararası Astronomi Birliği’nde olsa da, NASA’nın en üst düzey yöneticisinin bu konudaki açık desteği, işleri önemli ölçüde değiştirebilir. Isaacman’ın bu girişimi, bilim dünyasında 20 yıldır devam eden tartışmayı yeniden canlandıracak gibi görünüyor.
