Asgari ücrette yapılacak bir ara zam konusu, artan enerji maliyetleri, gıda enflasyonu ve ulaşım giderleri ile gün geçtikçe daha fazla gündeme geliyor. Milyonlarca asgari ücretlinin alım gücü, ekonomik zorlukların devam etmesiyle ciddi şekilde etkileniyor. Bu noktada, kamuoyunda Temmuz ayında asgari ücrete bir ara zam yapılıp yapılmayacağı merak ediliyor. Ekonomist İsa Karakaş, mevcut ekonomik koşulların asgari ücreti ‘yaşam destek ünitesi’ haline getirdiğini belirterek, ara zam yapılmasının zorunlu olduğunu vurguladı.
İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi’ndeki yazısında asgari ücretin her yıl sadece bir kez güncellenmesi gerekliliğine dair yaygın kanaatin hem yasalarla hem de tarihi gerçeklerle çeliştiğini ifade etti. Karakaş, Temmuz ayında asgari ücrete ara zam yapılması için yasal bir engelin bulunmadığını, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun Bakanlık talebi doğrultusunda her an toplanabileceğini dile getirdi. Asgari ücretin, başlangıç ücreti olma niteliğini kaybedip ortalama ücret seviyesine ulaştığını belirten Karakaş, mevcut rakamın enflasyon karşısında korunmasının bir lütuf değil, anayasal bir yükümlülük olduğunu belirtti.
Karakaş, Temmuz ayında bir güncelleme yapılmasının gerekliliğini şu temel gerekçelerle destekledi:
1. **Enflasyon ve Tarihsel Uygulamalar:** Geçmişte enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde asgari ücretin yılda 2, 3 hatta 4 kez güncellendiğini hatırlatan Karakaş, “yılda bir kez zam” uygulamasının yalnızca düşük enflasyon dönemlerine özgü olduğunu vurguladı.
2. **Açlık Sınırı ile Oluşan Fark:** Türk-İş’in Mart ayı için belirlediği açlık sınırının 32.793 TL olduğunu ve Nisan ayında bu rakamın 34.000 TL’yi aşacağını öngören Karakaş, 28.075 TL seviyesindeki asgari ücretin yılın ilk dört ayında bile 6.000 TL geride kaldığını belirtti.
3. **Maliyet Artışları:** Enerji fiyatlarına gelen %25’lik zam ve temel ihtiyaç kalemlerindeki sürekli artışların asgari ücretin alım gücünü tamamen erittiğini ifade etti.
4. **Yasal Zorunluluk:** Yasalar gereği asgari ücretin gıda, konut, sağlık ve ulaşım gibi temel ihtiyaçları “günün fiyatları” üzerinden karşılaması gerektiğini hatırlatan Karakaş, mevcut ücretin güncel piyasa koşullarının çok altında kaldığını savundu.
5. **Komisyon Yapısındaki Sorunlar:** Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda doğrudan bir asgari ücretlinin temsil edilmediğini ve kararların oy çokluğuyla alındığını belirten Karakaş, hükümet ve işveren tarafının uzlaşmasının işçi tarafının etkisini azalttığını, bu durumun ücretin adil bir şekilde belirlenmesini zorlaştırdığını vurguladı.
Karakaş, Temmuz ayının milyonlarca hane için “tencerenin kaynayıp kaynamayacağı” açısından bir test olacağını belirterek, insanca yaşanabilir bir seviyenin sağlanmasının şart olduğunun altını çizdi.
